wypadkidrogowe.com

Wypadki drogowe:
internetowy zbiór orzeczeń sądowych

Art. 177 kk (spowodowanie wypadku drogowego)

Zakres odpowiedzialności z art. 177 k.k.

Nie popełnia przestępstwa, kto naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała lub rozstrój zdrowia trwające nie dłużej niż siedem dni.

Krąg pokrzywdzonych przestępstwem z art. 177 k.k.

Osoba, która w wypadku w ruchu lądowym doznała obrażeń ciała powodujących naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni albo jej mienie zostało uszkodzone - w następstwie którego inna osoba odniosła obrażenia ciała powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni - nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k.

Pojęcie „zasad bezpieczeństwa” z art. 177 k.k.

Ustawodawca w opisie znamion przestępstwa z art. 177 k.k. odwołał się generalnie do zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym, nie ograniczając przy tym wcale ich zakresu do norm skodyfikowanych np. w prawie o ruchu drogowym, kodeksie morskim, czy też prawie lotniczym (...). Poza regulacjami ustawowymi mogą pozostawać zasady bardziej ogólne, których naruszenie także rodzi odpowiedzialność karną (tamże). Samo zatem zamieszczenie w treści orzeczenia nazwy konkretnej zasady bezpieczeństwa naruszonej przez sprawcę wypadku komunikacyjnego lub wskazanie przepisu, który ją definiuje – choć rzeczywiście należy uznać za pożyteczne z punktu widzenia zewnętrznego odbioru rozstrzygnięcia – nie jest niezbędne dla określenia znamion czynu zabronionego z art. 177 § 2 k.k. Taka konkretyzacja powinna natomiast niewątpliwie następować w ramach ustaleń faktycznych prezentowanych w pisemnych motywach wyroku.
Przez zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym rozumieć należy:

1) reguły zawarte w przepisach określających porządek poruszania się na szlakach komunikacyjnych i zachowanie się w typowych dla ruchu sytuacjach lub wyrażone przez przyjęte oznakowanie, oświetlenie i sygnalizację,

2) reguły nie skodyfikowane w sposób szczegółowy, a wynikające z wyżej wymienionych przepisów oraz istoty bezpieczeństwa w ruchu, które muszą znaleźć zastosowanie wszędzie tam, gdzie nie ma sprecyzowanego przepisu.

Zarzut obrazy art. 360 § 2 k.p.k. nie znajduje uzasadnienia. Brak w opisie czynu wskazania, jakie przepisy prawa o ruchu drogowym skazany naruszył, nie stanowi obrazy tego przepisu skoro wśród zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym wymieniony jest stan nietrzeźwości, jazda z nadmierną prędkością i niedostosowanie tej prędkości do panujących warunków drogowych.

Przesłanki stwierdzenia znikomej szkodliwości społecznej przestępstwa z art. 177 k.k.

Oskarżony K. G. nie zachował się wystarczająco ostrożnie na widok wkraczających na jezdnię w niedozwolonym miejscu pieszych G. R. i B. S., przez co naruszył zasadę ograniczonego zaufania. W realiach ustalonego stanu faktycznego nie można jednak mówić o całkowitym zlekceważeniu przez oskarżonego zasady ograniczonego zaufania, a co najwyżej o naruszeniu jej w niewielkim stopniu. (...) Biorąc zatem pod uwagę ilościową i jakościową rażącą przewagę naruszonych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym po stronie pokrzywdzonej pieszej G. R., przy jednoczesnym naruszeniu w niewielkim tylko stopniu zasady ograniczonego zaufania przez oskarżonego K. G. prawidłowy w ocenie Sądu odwoławczego jest wniosek, że przypisany oskarżonemu czyn charakteryzował się znikomym stopniem szkodliwości społecznej.
  1. Wypadek był następstwem naruszenia przez kierującego M. podstawowych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, to jest znacznego przekroczenia prędkości administracyjnie dozwolonej.
  2. Obowiązek dopilnowania tego, czy pasażerowie zapięli pasy bezpieczeństwa ciąży na kierowcy pojazdu. Jednocześnie jednak, nie zapięcie tych pasów przez pasażerów, może mieć fundamentalne znaczenie dla skutku będącego następstwem wypadku drogowego. W tym kontekście okoliczności w jakich doszło do niezapięcia pasów, mogą być rozpatrywane jako przyczynienie się pokrzywdzonej do zintensyfikowania tych skutków, co ma znaczenie, przede wszystkim dla rodzaju zastosowanej reakcji karnej.
  3. Możliwość przypisania oskarżonej jedynie przyczynienia się do zaistnienia przedmiotowego wypadku drogowego, nieumyślnie naruszenie przez nią zasad ruchu drogowego i to nie w sposób rażący (ich waga i stopień natężenia nie zwiększają zakresu zrekonstruowanej karygodności tego czynu), istotne przyczynienie się do skutków wypadku przez innych jego uczestników, determinują, że stopień społecznej szkodliwości ostatecznie przypisanego jej czynu jest atypowo niski, co musiało skutkować umorzeniem wobec niej postępowania (po uchyleniu zaskarżonego wyroku).

Brak wnioskowego trybu ścigania z art. 177 § 1 k.k. przy więcej niż jednym pokrzywdzonym

Użycie w treści art. 177 § 3 k.k. słowa „wyłącznie” wskazuje na to, że wnioskowy tryb ścigania przestępstwa określonego w § 1 art. 177 k.k. znajdzie zastosowanie jedynie wówczas, gdy pokrzywdzonym jest tylko osoba najbliższa. Natomiast gdy czynem jest pokrzywdzona także inna osoba, nienależąca do kręgu osób najbliższych, wówczas ściganie takiego czynu następuje z urzędu i to w zakresie wszelkich skutków (co do których istnieje oczywiście związek przyczynowy), które zostały spowodowane zachowaniem sprawcy, także wobec pokrzywdzonego-osoby najbliższej.
Wnioskowy tryb ścigania wskazany w art. 177 § 3 k.k. w zakresie przestępstwa określonego w art. 177 § 1 k.k. jest wyłączony, jeżeli u jednej z osób pokrzywdzonych - przy ich wielości - nastąpi skutek określony w art. 156 § 1 k.k. lub śmierć. W rozpoznawanej sprawie pokrzywdzeni byli osobami najbliższymi dla T. S., ale tylko jego brat odniósł uszczerbek na zdrowiu, o którym mowa w art. 157 § 1 k.k., zaś matka zmarła. W związku z tym postępowanie w sprawie spowodowania wypadku drogowego prawidłowo zostało wszczęte z urzędu, a w opisie czynu wskazano, że przestępstwo popełniono na szkodę I. S. oraz K. S., przyjmując kwalifikację prawną z art. 177 § 2 k.k. i art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wbrew temu, co twierdził Sąd odwoławczy zbędny był więc wniosek o ściganie oskarżonego pochodzący od K. S.. W takiej sytuacji wnioskowy tryb ścigania czynu określony w art. 177 § 1 k.k. nie znajduje zastosowania.

Brak możliwości warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o ciężki wypadek drogowy

Przepis art. 66 § 2 k.k. stanowi, iż warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Tymczasem przestępstwo, za które (...) został skazany tj. z art. 177 § 2 k.k. zagrożone jest karą pozbawienia wolności do 8 lat. W związku z powyższym skorzystanie przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. z instytucji warunkowego umorzenia postępowania dokonane zostało z rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku.